Resimden FEN: FEN'i anla ve bir görüntüden elde et

FEN, Forsyth-Edwards Notasyonu'nun kısaltmasıdır. İskoç gazeteci David Forsyth'in 19. yüzyıldan kalma bir sistemine dayanır; Steven J. Edwards onu satranç yazılımlarında kullanılmak üzere genişletmiştir. Neredeyse her satranç programı, web sitesi ve motor FEN okuyup yazabilir. Bir FEN, boşluklarla ayrılmış altı alandan oluşur. Başlangıç konumu şöyledir:

rnbqkbnr/pppppppp/8/8/8/8/PPPPPPPP/RNBQKBNR w KQkq - 0 1

Satranç uygulaman hangi dili kullanırsa kullansın, FEN'deki harfler hep İngilizcedir: K şah (king), Q vezir (queen), R kale (rook), B fil (bishop), N at (knight), P piyon (pawn). Büyük harfler beyaz taşları, küçük harfler siyah taşları gösterir. Rok haklarında K ve Q Beyazın kısa ve uzun rokunu, k ve q Siyahınkini ifade eder.

İlk alan tahtayı yatay yatay anlatır: 8. yataydan (Siyahın tarafı) 1. yataya (Beyazın tarafı) doğru. Her yatay içinde a dikeyinden h dikeyine doğru okunur. Harf bir taştır, rakam art arda gelen boş karelerin sayısıdır, eğik çizgi de yatayı bitirir. 1.e4 c5 2.Af3 hamlelerinden sonra FEN şöyledir:

rnbqkbnr/pp1ppppp/8/2p5/4P3/5N2/PPPP1PPP/RNBQKB1R b KQkq - 1 2

• rnbqkbnr: 8. yatay, bütün siyah taşlar hâlâ yerinde.
• pp1ppppp: 7. yatay, a7 ve b7'de siyah piyonlar, c7 boş, d7'den h7'ye kadar piyonlar.
• 8: 6. yatay boş.
• 2p5: 5. yatay, iki boş kare, c5'te siyah piyon, beş boş kare.
• 4P3: 4. yatay, e4'te beyaz piyon.
• 5N2: 3. yatay, f3'te beyaz at.
• PPPP1PPP ve RNBQKB1R: 2. ve 1. yatay, e2 ve g1 boş.
• b KQkq - 1 2: sıra Siyahta, dört rok hakkı da duruyor, geçerken alma karesi yok, son piyon hamlesinden bu yana bir yarım hamle (2.Af3), 2. hamle.

Her FEN için hızlı bir kontrol: her yatay tam olarak sekiz kare etmeli ve tam olarak sekiz yatay olmalıdır.

Bir görüntü yalnızca ilk alanı gösterir: taşların nerede durduğunu. Diğer beş alan oyunun geçmişini anlatır ve bir görüntüde bu bilgi yoktur. Bu önemlidir, çünkü aynı görüntü bir taraf için de, diğer taraf için de galibiyet olabilir:

• Hamle sırası. Bunu senin belirlemen gerekir. Kitaplardaki diyagramların çoğu bunu altyazıda belirtir, örneğin "Beyaz oynar".
• Rok hakları. Başlangıç karelerindeki bir şah ve kale daha önce oynamış olabilir de, olmayabilir de. Rok hakkını yalnızca oynamadıklarını biliyorsan aç.
• Geçerken alma. Son hamle iki kare ilerleyen bir piyon hamlesiyse, piyonun atladığı kare 4. alana yazılır. rnbqkbnr/ppp2ppp/4p3/3pP3/8/8/PPPP1PPP/RNBQKBNR w KQkq d6 0 3 konumunda (1.e4 e6 2.e5 d5 sonrası) Beyaz exd6 ile geçerken alabilir. Asıl standart bu kareyi her iki kare ilerleyen piyon hamlesinden sonra yazar; birçok program ise yalnızca alma gerçekten mümkünse yazar. İki biçim de çoğu yazılımda açılır.
• Yarım hamle sayacı ve hamle numarası. Yalnızca elli hamle kuralı ve gösterim için önemlidir. Bilmiyorsan genellikle 0 1 yazılır.

Bir görüntüyü FEN'e çevirmek bir örüntü tanıma işidir. Tanıma araçları genellikle şu adımlarla çalışır:

1. Tahtayı bul. Görüntüde tahtanın dört köşesi belirlenir. Fotoğrafta tahta çoğu zaman eğik ya da açılı görünür; bu yüzden görüntü düzeltilip kareye getirilir.
2. Karelere böl. Kare biçimindeki tahta 8'e 8'lik, 64 karelik bir ızgaraya ayrılır.
3. Her kareyi tanı. Araç her kare için 13 seçenek arasında karar verir: boş ya da beyaz veya siyah altı taş türünden biri.
4. Yönü belirle. Araç hangi tarafın altta olduğunu bulur. Tahtanın kenarındaki koordinatlar yardımcı olur; bunlar yoksa Siyahın tarafından görülen bir tahta ayna görüntüsü gibi ters çıkabilir.
5. FEN'i oluştur. 64 sonuç taş yerleşimi alanına dönüşür. Hamle sırası, rok hakları ve geçerken alma karesi senden gelir.

Hatalar genellikle 3. adımdan çıkar. Küçük görüntülerde filler ve piyonlar birbirine benzer, alışılmadık taş tasarımları ya da renkler tanımayı şaşırtır, üstüne çizilmiş oklar ya da vurgulanmış kareler bir taşı gizleyebilir. Bu yüzden iyi bir araç hangi karelerden emin olmadığını söyler ve sen de sonucu her zaman asıl görüntüyle karşılaştırmalısın.

• 64 karenin hepsini göster. Tahtanın içinden kırpma. Etrafındaki tarayıcı çubuklarını ya da sohbet balonlarını kırpmak sorun değil.
• Mümkünse ekran görüntüsü kullan. 2D bir tahtanın ekran görüntüsü düz ve nettir. Ekranın fotoğrafı ise yansımalar ve moiré desenleri ekler.
• Kitapları tam üstten çek. Kamerayı sayfaya paralel tut, elinin gölgesinden kaçın ve sayfanın düz durduğundan emin ol.
• Üst katmanları kaldır. Oklar, renkli kareler ve son hamle vurguları taşları gizleyebilir. Mümkünse görüntüyü bunlar olmadan al.
• Büyük olan daha iyidir. Ekran görüntüsünü almadan önce küçük resmi tam boyutta aç. Kare başına daha çok piksel, daha az karışıklık demektir.
• Sıranın kimde olduğunu not et. Bir yere yaz ya da altyazıya bak, çünkü bunu senin belirlemen gerekecek.

Yukarıdaki görüntüleyiciye bir FEN yapıştırdığında konumu kontrol eder. Elle yazılmış ve tanınmış FEN'lerde en sık görülen hatalar şunlardır:

• Bir yatay sekiz etmiyor. pp1pppp yalnızca yedi kare eder. Her yatay için harfleri ve rakamları topla.
• Tahta ters. FEN 8. yatay yerine 1. yatayla başlıyor. Tipik işaret: açılış konumunda beyaz piyonların 7. yatayda olması.
• Renkler karışmış. Büyük ve küçük harfler karıştırılmış, bu yüzden Beyaz ve Siyah yer değiştirmiş.
• Şahlar. Her tarafın tam olarak bir şahı olmalı ve sırası olmayan taraf şah altında olmamalı.
• Kenar yataylarda piyon. 1. ya da 8. yatayda piyon olamaz; terfi etmiş olurdu.
• Var olamayacak rok hakları. K için e1'de beyaz şah ve h1'de beyaz kale gerekir. Biri başka yerdeyse bu hak kaldırılmalı.
• Yanlış geçerken alma karesi. Sıra Beyazdaysa 6. yatayda, sıra Siyahtaysa 3. yatayda, az önce iki kare ilerleyen bir piyonun hemen arkasında olmalı.
• Çok fazla taş. Bir tarafta sekizden fazla piyon ya da terfilerin izin verdiğinden fazla taş varsa bir kare yanlış okunmuştur.