ਸਿੱਖੋ

ਮਾਤ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਜੋ ਹਰ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ

iPhone, iPad, Mac ਅਤੇ Android ਲਈ। ਕੋਈ ਖਾਤਾ ਨਹੀਂ।

ਅਸਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੀਆਂ ਮਾਤਾਂ ਨਵੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਉਹ ਕੁਝ ਗਿਣੇ-ਚੁਣੇ ਨਮੂਨੇ ਦੁਹਰਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ: ਪਿਛਲੀ ਕਤਾਰ ਵਾਲੀ ਮਾਤ, ਘੁਟਵੀਂ ਮਾਤ, ਪੌੜੀ ਵਾਲੀ ਮਾਤ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮਾਤ ਦੇ ਮੌਕੇ ਛੇਤੀ ਦਿਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜੇ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਨਾ ਮਾਤ ਦੇ ਦਸ ਕਲਾਸਿਕ ਨਮੂਨੇ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਇੱਕ ਨਾਲ ਡਾਇਗ੍ਰਾਮ, ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣਨਾ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਸੌਖਾ ਤਰੀਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਮਾਤ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਕੀ ਹੈ

ਮਾਤ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਮੋਹਰਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਆਮ ਬਣਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਹ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਕੋਈ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਚਾਲ ਨਹੀਂ। ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ: ਇੱਕ ਮੋਹਰਾ ਸ਼ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਚਣ ਵਾਲੇ ਖ਼ਾਨੇ ਢੱਕੇ ਜਾਂ ਬੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮੋਹਰਿਆਂ ਨਾਲ। ਹੇਠਲਾ ਹਰ ਡਾਇਗ੍ਰਾਮ ਮਾਤ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਾਤ ਵਾਲੀ ਚਾਲ ਉੱਤੇ ਤੀਰ ਨਾਲ। ਹੇਠਲੀ ਲਿਖਤ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਲ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।

ਆਪਣੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਤ ਲੱਭਦੇ ਸਮੇਂ ਤਿੰਨ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ:

  • ਵਿਰੋਧੀ ਰਾਜਾ ਕਿਹੜੇ ਖ਼ਾਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਣੋ। ਇੱਕ ਜਾਂ ਸਿਫ਼ਰ ਬਚਣ ਵਾਲੇ ਖ਼ਾਨਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹੈ।
  • ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸ਼ਹਾਂ ਹਨ? ਹਰ ਸ਼ਹ ਦੇਖੋ, ਉਹ ਵੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੇ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਹੈ। ਮਾਤ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਲਬਾਜ਼ੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਹ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
  • ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕੀ ਰੋਕਦਾ ਹੈ? ਕੈਸਲਿੰਗ ਕੀਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਦੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮੋਹਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਾਰਨ ਹਨ ਕਿ ਰਾਜਾ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।

ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ ਮਾਤ: ਪਿਛਲੀ ਕਤਾਰ ਵਾਲੀ ਮਾਤ ਅਤੇ ਪੌੜੀ ਵਾਲੀ ਮਾਤ

ਚਿੱਟਿਆਂ ਦੀ ਵਾਰੀ। Re8# ਪਿਛਲੀ ਕਤਾਰ ਵਾਲੀ ਮਾਤ ਹੈ: ਕਾਲਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪਿਆਦਿਆਂ ਕਰਕੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।ਇਹ ਸਥਿਤੀ Stockfish ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੇਡੋ

ਪਿਛਲੀ ਕਤਾਰ ਵਾਲੀ ਮਾਤ (back rank mate)। ਹਾਥੀ ਜਾਂ ਰਾਣੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਤਾਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਦੇ ਰਸਤਾ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਖੇਡਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦਾ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀਏ: ਰਾਜੇ ਨੇ ਕੈਸਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਪਿਆਦੇ ਨਹੀਂ ਹਿੱਲੇ ਅਤੇ ਕੋਈ ਮੋਹਰਾ ਪਿਛਲੀ ਕਤਾਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਕਿਵੇਂ ਰੋਕੀਏ: ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਂਤ ਪਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪਿਆਦਾ ਚਲਾਓ (ਜਿਵੇਂ h3 ਜਾਂ h6) ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬਚਣ ਦਾ ਖ਼ਾਨਾ ਮਿਲੇ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਪਿਛਲੀ ਕਤਾਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ।

ਚਿੱਟਿਆਂ ਦੀ ਵਾਰੀ। Rb8# ਪੌੜੀ ਵਾਲੀ ਮਾਤ ਹੈ: a7 ਵਾਲਾ ਹਾਥੀ ਸੱਤਵੀਂ ਕਤਾਰ ਢੱਕਦਾ ਹੈ, b8 ਵਾਲਾ ਹਾਥੀ ਅੱਠਵੀਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਪੌੜੀ ਵਾਲੀ ਮਾਤ (ladder mate, ਜਿਸ ਨੂੰ ਘਾਹ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਵਾਲੀ ਮਾਤ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ)। ਦੋ ਹਾਥੀ, ਜਾਂ ਰਾਣੀ ਅਤੇ ਹਾਥੀ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਸ਼ਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਕਤਾਰ ਢੱਕਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਅਗਲੀ ਕਤਾਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਤਾਰ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖੀ ਮਾਤ ਹੈ।

ਅਭਿਆਸ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ: ਚਿੱਟਿਆਂ ਦੀ ਵਾਰੀ, ਪੌੜੀ ਵਾਲੀ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਜਿੱਤ (Lichess ਟੇਬਲਬੇਸ ਜਿੱਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ)। ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਤਾਰ-ਦਰ-ਕਤਾਰ ਕਿਨਾਰੇ ਵੱਲ ਧੱਕੋ।ਇਹ ਸਥਿਤੀ Stockfish ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੇਡੋ

ਘੋੜੇ ਨਾਲ ਮਾਤ: ਘੁਟਵੀਂ, ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਅਨਾਸਤਾਸੀਆ ਮਾਤ

ਚਿੱਟਿਆਂ ਦੀ ਵਾਰੀ। Nf7# ਘੁਟਵੀਂ ਮਾਤ ਹੈ: ਕਾਲੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਹਰ ਖ਼ਾਨੇ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮੋਹਰੇ ਹਨ।

ਘੁਟਵੀਂ ਮਾਤ (smothered mate)। ਘੋੜਾ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਮੋਹਰਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਘੋੜੇ ਦੀ ਸ਼ਹ ਰੋਕੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਕੋ ਬਚਾਅ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਹੁੰਦਾ। ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀਏ: ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਪਿਆਦੇ ਹਨ। ਕਲਾਸਿਕ ਰਸਤੇ ਨੂੰ Philidor ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ (Philidor's legacy) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਰਾਣੀ ਅਤੇ ਘੋੜਾ ਸ਼ਹਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਰਾਣੀ g8 ਉੱਤੇ ਕੁਰਬਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਪਵੇ, ਅਤੇ ਘੋੜਾ f7 ਉੱਤੇ ਮਾਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Philidor ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ, ਚਿੱਟਿਆਂ ਦੀ ਵਾਰੀ। ਕਾਲਿਆਂ ਦਾ ਹਰ ਜਵਾਬ ਮਜਬੂਰੀ ਹੈ: 1.Nf7+ Kg8 2.Nh6+ Kh8 3.Qg8+ Rxg8 4.Nf7#।ਇਹ ਸਥਿਤੀ Stockfish ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੇਡੋ
ਚਿੱਟਿਆਂ ਦੀ ਵਾਰੀ। Rh7# ਅਰਬੀ ਮਾਤ ਹੈ: f6 ਵਾਲਾ ਘੋੜਾ g8 ਢੱਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਅਰਬੀ ਮਾਤ (Arabian mate)। ਹਾਥੀ ਕੋਨੇ ਵਿਚਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਨਾਲ ਵਾਲੇ ਖ਼ਾਨੇ ਤੋਂ ਸ਼ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਘੋੜਾ ਹਾਥੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਚਣ ਵਾਲਾ ਆਖ਼ਰੀ ਖ਼ਾਨਾ ਢੱਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀਏ: ਵਿਰੋਧੀ ਰਾਜਾ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡਾ ਘੋੜਾ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਤਿਰਛੇ ਦੋ ਖ਼ਾਨੇ ਦੂਰ (h8 ਜਾਂ h1 ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਲਈ f6 ਜਾਂ f3) ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਹਾਥੀ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਕਤਾਰ ਜਾਂ ਕਾਲਮ।

ਚਿੱਟਿਆਂ ਦੀ ਵਾਰੀ। Rh3# ਅਨਾਸਤਾਸੀਆ ਮਾਤ ਹੈ: e7 ਵਾਲਾ ਘੋੜਾ g8 ਅਤੇ g6 ਢੱਕਦਾ ਹੈ, ਹਾਥੀ h-ਕਾਲਮ ਉੱਤੇ ਸ਼ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਅਨਾਸਤਾਸੀਆ ਮਾਤ (Anastasia's mate)। ਘੋੜਾ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬੋਰਡ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ ਫਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਿਆਦਾ ਇੱਕ ਬਚਣ ਵਾਲਾ ਖ਼ਾਨਾ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਂ Wilhelm Heinse ਦੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਪਹਿਲਾਂ h7 ਉੱਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨਾਲ h-ਕਾਲਮ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਵੇਂ ਰੋਕੀਏ: ਉਸ ਵਿਰੋਧੀ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਕੈਸਲਿੰਗ ਕੀਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ e7 (ਜਾਂ e2) ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।

ਊਠ ਅਤੇ ਰਾਣੀ: ਬੋਡਨ ਮਾਤ ਅਤੇ ਐਪੋਲੇਟ ਮਾਤ

ਚਿੱਟਿਆਂ ਦੀ ਵਾਰੀ। Ba6# ਬੋਡਨ ਮਾਤ ਹੈ: ਦੋਵੇਂ ਊਠ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕੱਟਦੀਆਂ ਤਿਰਛੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਉੱਤੋਂ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਬੋਡਨ ਮਾਤ (Boden's mate)। ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕੱਟਦੀਆਂ ਤਿਰਛੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਉੱਤੇ ਦੋ ਊਠ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਣੀ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਕੈਸਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ d7 ਅਤੇ d8 ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮੋਹਰੇ ਰਸਤਾ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਖਿਡਾਰੀ Samuel Boden ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਪਹਿਲਾਂ c6 ਜਾਂ b7 ਉੱਤੇ ਰਾਣੀ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਤਿਰਛੀ ਲਾਈਨ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਕਿਵੇਂ ਰੋਕੀਏ: ਰਾਣੀ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਕੈਸਲਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ a6 ਅਤੇ b8 ਵੱਲ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਤਿਰਛੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਲੋੜ ਆਪਣੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਾਲੇ ਖ਼ਾਨੇ ਖ਼ਾਲੀ ਨਾ ਛੱਡੋ।

ਚਿੱਟਿਆਂ ਦੀ ਵਾਰੀ। Qe6# ਐਪੋਲੇਟ ਮਾਤ ਹੈ: d8 ਅਤੇ f8 ਵਾਲੇ ਕਾਲੇ ਹਾਥੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਚਣ ਵਾਲੇ ਖ਼ਾਨੇ ਮੱਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਐਪੋਲੇਟ ਮਾਤ (epaulette mate)। ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਦੋ ਮੋਹਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹਾਥੀ, ਜੋ ਵਰਦੀ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲੱਗੇ ਫੀਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਰਾਣੀ ਦੋ ਖ਼ਾਨੇ ਅੱਗਿਓਂ ਸ਼ਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਖ਼ਾਨੇ ਢੱਕਦੀ ਹੈ। ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀਏ: ਅਜਿਹਾ ਰਾਜਾ ਜਿਸ ਨੇ ਕੈਸਲਿੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਉਸੇ ਕਤਾਰ ਉੱਤੇ ਮੋਹਰੇ ਹਨ।

ਓਪਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਤ: ਸਕਾਲਰਜ਼ ਮਾਤ, ਫੂਲਜ਼ ਮਾਤ ਅਤੇ ਲੇਗਾਲ ਮਾਤ

1.e4 e5 2.Bc4 Nc6 3.Qh5 Nf6 ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਚਿੱਟਿਆਂ ਦੀ ਵਾਰੀ: 4.Qxf7# ਸਕਾਲਰਜ਼ ਮਾਤ ਹੈ।

ਸਕਾਲਰਜ਼ ਮਾਤ (scholar's mate)। ਰਾਣੀ ਅਤੇ ਊਠ f7 ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਕਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਖ਼ਾਨਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜਾ ਉਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਵੇਂ ਰੋਕੀਏ: 3.Qh5 ਤੋਂ ਬਾਅਦ 3...g6 ਜਾਂ 3...Qe7 ਚੱਲੋ। ਦੋਵੇਂ ਮਾਤ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਣੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ 3...Nf6 ਫ਼ੌਰਨ Qxf7# ਨਾਲ ਹਾਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

1.f3 e5 2.g4 ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਕਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਾਰੀ: 2...Qh4# ਫੂਲਜ਼ ਮਾਤ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੰਭਵ ਮਾਤ।

ਫੂਲਜ਼ ਮਾਤ (fool's mate)। ਚਿੱਟੇ f ਅਤੇ g ਪਿਆਦੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ h4 ਤੋਂ e1 ਤੱਕ ਦੀ ਤਿਰਛੀ ਲਾਈਨ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸੰਭਵ ਮਾਤ ਹੈ, ਚਿੱਟਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਚਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਸਬਕ: f ਅਤੇ g ਕਾਲਮਾਂ ਉੱਤੇ ਪਿਆਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜਲਦੀ ਚਾਲਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖ਼ਾਨੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਾ ਕਰੋ।

1.e4 e5 2.Nf3 d6 3.Bc4 Bg4 4.Nc3 g6 5.Nxe5 Bxd1 6.Bxf7+ Ke7 ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਚਿੱਟਿਆਂ ਦੀ ਵਾਰੀ: 7.Nd5# ਲੇਗਾਲ ਮਾਤ ਹੈ।

ਲੇਗਾਲ ਮਾਤ (Légal's mate)। ਚਿੱਟੇ ਆਪਣੀ ਰਾਣੀ ਮਰਨ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹਲਕੇ ਮੋਹਰੇ ਬੋਰਡ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਰਾਣੀ, ਊਠ ਅਤੇ ਪਿਆਦਾ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕੁਝ ਬਚਣ ਵਾਲੇ ਖ਼ਾਨੇ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਕਿਵੇਂ ਰੋਕੀਏ: ਰਾਣੀ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂਚੋ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਬਾਕੀ ਮੋਹਰੇ ਅੱਗੇ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ 5...Bxd1 ਦੀ ਥਾਂ 5...dxe5 ਮਾਤ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਮਾਤ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ

ਨਮੂਨੇ ਉਦੋਂ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੇਖਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦ ਲੱਭਦੇ ਹੋ। ਇੱਕ ਸੌਖਾ ਤਰੀਕਾ:

  1. ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਿੱਖੋ। ਇਸ ਪੰਨੇ ਦੇ ਡਾਇਗ੍ਰਾਮ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਦੇਖੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਨਮੂਨੇ ਦਾ ਨਾਂ ਨਾ ਲੈ ਸਕੋ ਅਤੇ ਤੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਾਤ ਵਾਲੀ ਚਾਲ ਨਾ ਲੱਭ ਸਕੋ।
  2. ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਤ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹੇਲੀਆਂ ਹੱਲ ਕਰੋ। ਨਵੇਂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪਹੇਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਮੂਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ChessWOW ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਡਾਇਗ੍ਰਾਮ ਸਕੈਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਰਡ ਉੱਤੇ ਖ਼ੁਦ ਹੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਫਿਰ Stockfish 19 ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਜਵਾਬ ਜਾਂਚ ਸਕਦੇ ਹੋ।
  3. ਸਥਿਤੀਆਂ ਅੱਗੇ ਖੇਡੋ। ਡਾਇਗ੍ਰਾਮ ਹੇਠਲੇ ਲਿੰਕ ਨਾਲ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਵਿੱਚ Stockfish ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੇਡੋ। ਪੌੜੀ ਵਾਲੀ ਮਾਤ ਅਤੇ Philidor ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਚੰਗੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਹਨ।
  4. ਆਪਣੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦੇਖੋ। ਖੇਡ ਰਿਪੋਰਟ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਪਲ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਤਾਂ ਵੀ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਖੁੰਝਾਈਆਂ ਜਾਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤੀਆਂ। “ਦੁਬਾਰਾ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ” ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਥਿਤੀ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਦੁਬਾਰਾ ਖੇਡਦੇ ਹੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਹੀ ਚਾਲ ਨਾ ਲੱਭ ਲਓ।
  5. ਆਪਣੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਬਣਾਓ। ਬੋਰਡ ਐਡੀਟਰ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਨਮੂਨਾ ਸਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਮੋਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮਾਤ ਹਾਲੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਪੂਰੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਰਖ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ Stockfish ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੇਡੋ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਖੇਡਾਂ ਜਿੱਤਦੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹਾਰਦੇ ਹੋ। ਅਸਲ ਖੇਡਾਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਨਮੂਨੇ ਉਦੋਂ ਵੀ ਪਛਾਣਦੇ ਹੋ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ ਕਿ ਉੱਥੇ ਮਾਤ ਹੈ।

ਜਾਣਨ ਯੋਗ

ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਜਵਾਬ

ਮਾਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਨਮੂਨਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?

ਪਿਛਲੀ ਕਤਾਰ ਵਾਲੀ ਮਾਤ ਹਰ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਮਾਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਹਾਥੀ ਜਾਂ ਰਾਣੀ ਪਿਛਲੀ ਕਤਾਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਰਾਜੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਦੇ ਉਸ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।

ਘੁਟਵੀਂ ਮਾਤ ਕੀ ਹੈ?

ਘੋੜੇ ਦੀ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਤ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮੋਹਰਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਸਤਾ g8 ਉੱਤੇ ਰਾਣੀ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਵਾਲੀ Philidor ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਹੈ।

ਮੈਂ ਸਕਾਲਰਜ਼ ਮਾਤ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਾਂ?

1.e4 e5 2.Bc4 Nc6 3.Qh5 ਤੋਂ ਬਾਅਦ 3...g6 ਜਾਂ 3...Qe7 ਚੱਲੋ। ਦੋਵੇਂ f7 ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। 3...Nf6 ਨਾ ਚੱਲੋ, ਜੋ Qxf7# ਹੋਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਤਰੰਜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਮਾਤ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?

ਫੂਲਜ਼ ਮਾਤ: 1.f3 e5 2.g4 Qh4#। ਇਹ ਮਾਤ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੰਭਵ ਖੇਡ ਹੈ।

ਅਰਬੀ ਮਾਤ ਅਤੇ ਅਨਾਸਤਾਸੀਆ ਮਾਤ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ?

ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜਾ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਰਬੀ ਮਾਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘੋੜਾ ਹਾਥੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਨਾਸਤਾਸੀਆ ਮਾਤ ਵਿੱਚ ਘੋੜਾ ਬਚਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਖ਼ਾਨੇ ਢੱਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਮੈਂ ਮਾਤ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?

ਨਮੂਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡੀਆਂ ਮਾਤ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹੇਲੀਆਂ ਹੱਲ ਕਰੋ, ਸਥਿਤੀਆਂ ਇੰਜਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅੱਗੇ ਖੇਡੋ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁੰਝੀਆਂ ਮਾਤਾਂ ਲੱਭੋ। ChessWOW ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਡਾਇਗ੍ਰਾਮ ਸਕੈਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਪਲਾਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਹੋਰ ਗਾਈਡਾਂ

ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹੋ

ChessWOW

ਆਪਣੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾਂ ਲੱਭੋ।

iPhone, iPad, Mac ਅਤੇ Android ਉੱਤੇ ਪਹੇਲੀਆਂ ਸਕੈਨ ਕਰੋ, ਆਪਣੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰੋ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਪਲਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ।