Stockfish 19: có gì mới và dùng ở đâu

Stockfish là một engine cờ vua: một chương trình tính toán các thế cờ và trả về đánh giá cùng nước đi tốt nhất. Bản thân nó không có bàn cờ hay nút bấm nào. Đây là một chương trình dòng lệnh giao tiếp với phần mềm khác qua UCI (Universal Chess Interface), một giao thức văn bản tiêu chuẩn. Các chương trình, website và ứng dụng cờ vua đặt bàn cờ lên trên nó và hiển thị kết quả.

Stockfish được các tình nguyện viên phát triển dưới dạng dự án mã nguồn mở theo giấy phép GPLv3. Ai cũng có thể đọc mã nguồn. Các ý tưởng mới được thử nghiệm trên Fishtest, một hệ thống kiểm thử mà các tình nguyện viên đóng góp thời gian máy tính, qua hàng nghìn ván đấu giữa các engine trước khi được chấp nhận. Từ Stockfish 12 năm 2020, engine đánh giá thế cờ bằng một mạng nơ-ron gọi là NNUE. Mạng này chạy hiệu quả trên bộ xử lý thông thường, nên không cần card đồ họa.

Đội ngũ Stockfish liệt kê những thay đổi sau trong thông báo phát hành Stockfish 19:

• Sức chơi. Mạnh hơn Stockfish 18 tới 44 Elo trong các thử nghiệm của đội ngũ. Stockfish 19 thắng số cặp ván nhiều gấp hơn ba lần số cặp ván thua trước Stockfish 18. Một cặp ván nghĩa là cùng một khai cuộc được chơi hai lần, mỗi lần một màu quân.
• Kiến trúc mạng mới, SFNNv16. Các đặc trưng đe dọa dư thừa đã được loại bỏ, giúp chương trình gọn hơn. Các đặc trưng mới mô tả những cặp tốt.
• Một mạng thay vì hai. Mạng thứ hai, nhỏ hơn, được giới thiệu từ Stockfish 16.1 đã bị loại bỏ.
• Huấn luyện tốt hơn. Mạng được huấn luyện bằng quantization-aware training (QAT). Hàng trăm tỷ thế cờ huấn luyện được chấm điểm lại bằng một mạng mạnh của Leela Chess Zero (Lc0).
• Bản dựng phổ dụng. Tệp tải về tự nhận biết các tính năng của bộ xử lý khi khởi động và chạy mã phù hợp nhất. Bạn không còn phải chọn giữa các bản dựng như AVX2 hay AVX-512.
• Thêm nền tảng. Hỗ trợ gốc cho bộ xử lý RISC-V (RVV) và LoongArch, trang bộ nhớ lớn 1 GB trên Linux, và các mục tiêu WebAssembly mới. WebAssembly là định dạng cho phép một engine chạy bên trong trình duyệt web.
• Kiểm tra đầu vào chặt chẽ hơn. Thế cờ, chuỗi FEN và lệnh UCI được kiểm tra nghiêm ngặt hơn. Khi đầu vào không hợp lệ, Stockfish in ra info string CRITICAL ERROR kèm lệnh và lý do, rồi thoát. Một chương trình cờ vua tốt sẽ ngăn những đầu vào như vậy ngay từ đầu.

Nếu bạn dùng Stockfish qua một ứng dụng hay website, phần lớn những thay đổi này không nhìn thấy được. Điều bạn nhận thấy là một engine mạnh hơn. Định dạng mạng và các bản dựng chủ yếu quan trọng với nhà phát triển và những người tự chạy engine trên máy tính của mình.

Nguồn: thông báo phát hành của Stockfish 18 và Stockfish 19. Mức tăng Elo đến từ thử nghiệm riêng của đội ngũ, đấu một phiên bản Stockfish với phiên bản khác. Chúng không mô tả các ván đấu với con người.

Mạnh hơn rất nhiều so với bất kỳ kỳ thủ nào. Ngay từ Stockfish 18, đội ngũ đã viết rằng engine mạnh hơn mọi con người, kể cả trên phần cứng cũ hoặc cấu hình thấp. Nếu cần một con số, các bảng xếp hạng độc lập dành cho engine là tham chiếu tốt nhất. Trên bảng xếp hạng CCRL 40/15 ngày 16 tháng 10 năm 2026, Stockfish 19 (64-bit, 4 lõi CPU) đứng đầu với 3650 Elo, sai số cộng trừ 17. Nhiều engine khác chỉ kém vài điểm, nên thứ tự ở nhóm đầu có thể thay đổi sau mỗi lần cập nhật.

Hãy đọc con số đó một cách thận trọng. Hệ số CCRL đến từ các ván đấu giữa engine trong điều kiện cố định: thời gian, phần cứng và sách khai cuộc. Chúng tạo thành một thang riêng và không thể so sánh với hệ số FIDE hay hệ số của bạn trên Lichess hoặc Chess.com. Cách giới hạn sức mạnh của Stockfish và ý nghĩa các thiết lập Elo của nó được giải thích trong Elo và cấp độ của Stockfish.

Trong thực tế, sức mạnh còn phụ thuộc vào thiết bị và thời gian cho mỗi nước. Một máy tính nhanh tính sâu hơn trong một giây so với một chiếc điện thoại cũ. Khi kiểm tra ván cờ của chính bạn, khác biệt này thường nhỏ: những sai lầm quyết định ván đấu giữa con người hiện ra nhanh chóng trên mọi thiết bị hiện nay.

Bạn có thể dùng Stockfish 19 mà không cần cài đặt gì. Trên trang chơi với Stockfish của chúng tôi, bàn cờ ở đầu trang chạy Stockfish 19 trực tiếp trên trình duyệt, với cùng năm cấp độ như trong ứng dụng. Để tệp tải về nhỏ gọn, đây là một bản WebAssembly nhỏ hơn với mạng nơ-ron nhỏ hơn engine đầy đủ, và tốc độ phụ thuộc vào trình duyệt cùng thiết bị của bạn. Như vậy là đủ cho một ván ở năm cấp độ, nhưng chưa phải toàn bộ sức mạnh của Stockfish 19.

Lichess cũng có bàn phân tích với Stockfish 19 trên trình duyệt, theo trang tính năng của họ. Để phân tích sâu trên điện thoại hay máy tính bảng, hoặc khi không có kết nối, một ứng dụng chạy engine đầy đủ trên thiết bị là lựa chọn tốt hơn.

ChessWOW tích hợp Stockfish 19 với mạng nơ-ron đầy đủ và chạy nó trên thiết bị của bạn, ngoại tuyến. Bạn không cần cài engine hay một chương trình cờ vua riêng: bàn cờ, engine và phân tích nằm chung trong một ứng dụng. Thế cờ có thể đến từ ảnh chụp, ảnh chụp màn hình, sơ đồ trong sách, công cụ dựng thế cờ hoặc một ván nhập từ Chess.com hay Lichess. Cách đọc đánh giá và các phương án được giải thích trong Stockfish ngoại tuyến.